ภูมิหลัง
เริ่มเข้าสู่เส้นทางหมอลำด้วยความรักและความมุ่งมั่น แม้ว่าครอบครัวจะมีฐานะยากจนและไม่สนับสนุนในช่วงแรกก็ตาม หลังจากจบการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และบวชเป็นสามเณรอยู่ 3 ปี เขาเริ่มสนใจศิลปะหมอลำจากการได้เห็นการแสดงของหมอลำในชุมชน จึงตั้งใจศึกษาฝึกฝนด้วยตนเอง การเรียนรู้หมอลำเกิดจากทั้งการสังเกต การจดจำ และการฝึกฝนกับครูหมอลำหลายสำนัก ได้แก่ อาจารย์ศรีวิไล ปากไฟ อาจารย์ทองอินทร์ มันทาลา และอาจารย์สายล สังขมณี โดยเฉพาะการทำงานควบคุมเครื่องเสียงตามวัด ทำให้มีโอกาสฟังและจดจำกลอนลำของหมอลำชื่อดังหลายคน เช่น พ่อศรี พ่อเคน แม่เพ็ง และแม่บุญยัง จนสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการแสดงของตนเองได้ นอกจากการเรียนรู้จากครูแล้ว ยังพัฒนาทักษะจากประสบการณ์จริงบนเวที การเข้าประกวด และการร่วมงานกับคณะหมอลำหลายแห่ง จนได้รับการยอมรับและประสบความสำเร็จในวงการหมอลำ
ที่มาฉายาหมอลำ
ฉายา “สำรอง ดาวรุ่ง” มาจากสมัยเริ่มเข้าวงการและเรียนกับอาจารย์หลายท่าน ส่วนชื่อ “สำรอง สาธุการ” เริ่มใช้ตอนระบุชื่อในแผ่นเสียงขณะไปอัดเสียงที่ห้องอัดโลต้า
ด้านทำนองลำ
ทำนองขอนแก่น
อัตลักษณ์ความเป็นหมอลำของตนเอง
มีความเชี่ยวชาญรอบด้านทั้งทำนองลำยาว ลำล่ง และลำเดิน ตัวตนที่โดดเด่นที่สุดคือการเป็น “หมอลำผู้เทิดทูนสถาบันและศาสนา” ที่มีความรู้เรื่องพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจของรัชกาลที่ 9 อย่างละเอียดมาก ควบคู่ไปกับการเป็นทูตวัฒนธรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวขอนแก่นและการพรรณนาภาพวิถีชีวิตธรรมชาติอีสานอย่างมีชีวิตชีวา โดยยึดมั่นในการใช้ศิลปะหมอลำเป็นเครื่องมือเผยแผ่ธรรมะและรับใช้สังคมด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตน
ผลงานการบันทึกเทป ซีดี
ยอดหมอลำซิ่ง ชุด “ซิ่ง..อีหลี”
ชุดใจเจ็บบาร์เรน-พระเวชทานช้าง
ลำเที่ยวอีสานตอนบน
ด้านการเผยแพร่ศิลปะวัฒนธรรมการแสดงหมอลำในต่างประเทศ
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
การแสดงร่วมกับหมอลำ หรือคณะหมอลำ
1. อาจารย์ศรีวิไล ปากไฟ 2. ลำไย สังฆมณี 3. เดือนภาคินี อินทราวุธ 4. ราตรี ศรีวิไล 5. ดาวเรือง เสียงเสน่ห์ 5. ยุภาพร สายลมเย็น 6. สำรี สาธุการ 7. บัวผัน ดาวคะนอง 8. หมอลำบุญช่วง เด่นดวง 9. หมอลำพัชรี แก้วเสด็จ 10. หมอลำปรีดา แก้วเสด็จ 11. หมอลำเทวี บุตรตั้ว 12. หมอลำบุญเพ็ง ปากไฟ 13. หมอลำสมคิด กระทิงทอง 14. หมอลำทองพูล หนวดเหล็ก 15. หมอลำบุญเสริม เพ็ญศรี 16. หมอลำดาวเรืองท เสียงเสน่ห์ 17. หมอลำสมพงษ์ มาพร 18. หมอลำสังวาลน้อย ดาวเหนือ 19. หมอลำบุญเพ็ง ไฟผิวชัย 20. หมอลำสุมารี ดาวเทียม 21. หมอลำประยูร ธาตุทอง 22. หมอลำสุวรรณ ปากคม 23. หมอลำจอมศรี โสตาย 24. อาจารย์ทองอินทร์ มัฑรา 25. อาจารย์สายยล สังฆมณี 26. หมอลำสมบัติ ศรีทะบาล 27. หมอลำทองเลื่อน ศรีคำเวียง 28. หมอลำสนั่นน้อย ลมบน 29. หมอลำสะอาด เสียงธนูทอง 30. หมอลำบัวแก้ว แก้วเชียงหวาง
มีลูกศิษย์ (หมอลำ)
1.หมอลำสุดใจ แดนอุดร 2. สมัยน้อย ดาวรุ่ง 3. หมอลำประยูร สิ่งผือ 4. หมอลำบุญเพ็งน้อย ดาวรุ่ง 5. หมอลำสำรี สาธุการ
ด้านการถ่ายทอดองค์ความรู้/เทคนิควิธีการสอน/ฝึกฝนลูกศิษย์
เน้นพื้นฐานการฟ้อนและการจำกลอนลำ โดยในอดีตตัวเขาเองใช้วิธีแอบดูสำนักอื่นซ้อมเพื่อนำมาพัฒนาตนเอง และเขาจะช่วย แต่งกลอนลำส่งเสริมลูกศิษย์ เพื่อให้ผ่านการประเมินเป็นมรดกอีสาน
ด้านการถ่ายทอดองค์ความรู้ โรงเรียน/มหาวิทยาลัย/หน่วยงาน
1. โรงเรียนบ้านโคกทุ่งยัง
2. บ้านเชียงกรม
3. โรงเรียนบ้านป่าเกล้า
รางวัลเชิดชูเกียรติที่เคยได้รับ
1.รางวัลชนะเลิศการประกวดหมอลำ ชิงขันน้ำพานรอง
2. รางวัลชนะเลิศฝ่ายชายประกวดหมอลำกลอน พระชนมายุครบ 60 พรรษา จากสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
3. ศิลปินมรดกอีสาน สาขาศิลปะการแสดง (ลำกลอน) ประจำปี 2556 จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
4. รางวัลชนะเลิศลำประกวดเทิดพระเกียรติ ที่สถานีวิทยุ สวท. มหาสารคาม
5. รางวัลชนะเลิศการแต่งกลอนลำเศรษฐกิจพอเพียง จากสถานีวิทยุ 909 กรป.กลางจังหวัดสกลนคร
6. รางวัลคนดีศรีอุดร จากสำนักงานจังหวัดอุดรธานี
7. รางวัลเพชรสยาม จากมหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษมกรุงเทพมหานคร
8. รางวัลหมอลำกลอนดีเด่น จากชมรมประชานุกูล
ความสามารถด้านอื่นนอกจาก การลำ การฟ้อน
ประพันธ์กลอน/พิธีกร/ผู้ประกาศและงานสื่อวิทยุ
ฝากถึงเยาวชนที่อยากเรียนหมอลำ หรือให้ช่วยกันอนุรักษ์ศิลปะการแสดงหมอลำ
อยากให้ลูกหลานช่วยกัน อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมหมอลำ อย่ามองข้ามแม้โลกจะเปลี่ยนไปสู่ยุคไฮเทค และเน้นเรื่องความกตัญญูต่อบิดามารดาและการใช้ชีวิตอย่างมีสติ
