นายสมบัตร วรรณพงษ์
ศิลปินมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

หมอลำสมบัติ ฟ้าสนั่น

← กลับสู่หน้าหมอลำอุดรฯ

ภูมิหลัง

กว่าพ่อจะมาเป็นหมอลำได้เนี่ย ก็ศึกษาเรียนรู้อยู่ตั้งหลายปีนะลูก ไม่ใช่ว่าอยู่ๆ จะขึ้นร้องขึ้นลำได้เลย พ่อได้ออกลำครั้งแรกจริงๆ ก็ตอนอายุประมาณ 22 ปี

ช่วงก่อนหน้านั้น พ่อบวชอยู่ ก็เลยได้เรียนเทศน์ ได้ฝึกทั้งเทศน์เสียง เทศน์แหล่ มันก็เลยพอมีพื้นฐานเรื่องการใช้เสียงมาบ้าง พอสึกออกมา พ่อก็เริ่มจากไปเป็นคอนวอยก่อน แล้วก็ค่อยๆ ขยับขยายจนได้มาเป็นหมอลำเต็มตัวตอนอายุ 22 นั่นแหละ

ตอนขึ้นลำครั้งแรก พ่อประจำสู้อยู่กับ “สำนักงานคุณพ่อทองพูน หนวดเหล็ก” สมัยนั้นเขาจะไม่เรียกว่าคณะหรอกนะ เขาเรียกว่าสำนักงาน แล้วการรับงานสมัยก่อนเขาก็ไม่ได้อยู่ประจำกันแบบตายตัว สำนักงานไหนมีงาน ใครว่างตรงกันเขาก็ดึงกันไป ช่วยๆ กันไปทุกสำนักงานนั่นแหละ

พ่อก็ลำอยู่จนถึงอายุ 30 ปี ก็เลยหยุดไปช่วงหนึ่ง เพราะช่วงนั้นหมอลำซิ่งมันเริ่มไม่ค่อยเป็นที่นิยมเท่าไหร่แล้ว พ่อก็เลยลงไปหางานทำอยู่กรุงเทพฯ ได้ประมาณ 2 ปี

พออายุได้สัก 32 ปี ก็ตัดสินใจกลับมาลำอีกครั้ง แต่กลับมาครั้งที่สองนี้ มันไม่มีระบบสำนักงานเหมือนเมื่อก่อนแล้ว เพราะสำนักงานต่างๆ มันก็เริ่มล่อยหลอ เริ่มหายไปหมด กลายเป็นว่าอยู่บ้านใครบ้านมัน เจ้าภาพเขาอยากจ้าง เขาก็โทรศัพท์ติดต่อเบอร์ตรงมาที่บ้านเราเลย

หลังจากนั้นพ่อก็รับงานเรื่อยมา... จากวันนั้นจนถึงปัจจุบันนี้ ตอนนี้งานที่พ่อลำหลักๆ ก็จะเป็นพวก “หมอลำกลอน” “หมอลำกลอนประยุกต์” หรือพวกกลอนแคนเรา ประมาณนี้แหละลูก

ที่มาฉายาหมอลำ

ท่านนายอำเภอหนองวัวซอ (ในสมัยนั้น) เป็นผู้ตั้งให้ เนื่องจากขณะนั้นท่านทำหน้าที่เป็นโฆษก และเป็นลูกศิษย์ของพ่อหลวงปูน จึงได้รับฉายาว่า “ฟ้าสนั่น”                                   

ทำนองลำที่ถนัด

ทำนองขอนแก่น                                                      

อัตลักษณ์ความเป็นหมอลำของตนเอง

คือการเป็น หมอลำกลอนแบบประยุกต์ ที่นำกลอนลำดั้งเดิมมาปรับให้เข้ากับยุคสมัย และสามารถลำสลับเนื้อหาได้หลากหลาย ทั้งเรื่องชีวิตประจำวัน คำสอน และการเตือนสติสังคม เช่น กลอนเต้ยรณรงค์เรื่องความปลอดภัยจราจร อีกอัตลักษณ์หนึ่งคือการใช้ ทำนองสายขอนแก่น ทำให้แนวลำมีเอกลักษณ์เฉพาะ มีความไพเราะแบบพื้นบ้านอีสานแท้ ๆ ไม่ใช่สายอุบล นอกจากนี้ยังมีจุดเด่นด้านการแสดงคู่และการรับงานแบบยืดหยุ่น คือสามารถลำร่วมกับหมอลำหลายคน และรับงานแบบเจ้าภาพติดต่อโดยตรง ทำให้เข้าถึงชุมชนได้ง่าย                                             

ผลงานการบันทึกเทป ซีดี

1. CD กลอนลำประกาศศรัทธา                                         

2. CD กลอนยาว                                                    

ด้านการเผยแพร่ศิลปะวัฒนธรรมการแสดงหมอลำในต่างประเทศ

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

เคยแสดงร่วมกับหมอลำ หรือคณะหมอลำ

1. หมอลำนันทนา แก้วเสด็จ  2. หมอลำเพลินพิศ เสียงใส  3. หมอลำนงเยาว์ เสียงใส   4. หมอลำจงจิต สายลมเย็น  5. หมอลำดวงจันทร์ ฟ้าฮ่วน 6. หมอลำเย็นจิต ฟ้าฮ่วน     7. หมอลำสายตา ฟ้าฮ่วน   8. พรทิพย์ ฟ้าฮ่วน   9. เย็นจิตร หงษา 10. จุรีรัตน์ งามเวที   11. ยุพาพร สายลมเย็น   12. ทองเลิศ ลมบน   13. ทองยุ่น แดนลำภู   14. ลำเตย มีธรรม                        

มีลูกศิษย์ (หมอลำ) 

 หมอลำเจตมณี เสียงทอง                                   

ด้านการถ่ายทอดองค์ความรู้/เทคนิควิธีการสอน/ฝึกฝนลูกศิษย์

 เน้นการสอนกลอนลำเต้ยที่เข้าใจง่าย เช่น เต้ยเตือนภัยกฎจราจร (แต่งโดยอาจารย์ยุพพร) เพื่อใช้สื่อสารและสร้างความตระหนักในสังคม                                                

ด้านการถ่ายทอดองค์ความรู้ โรงเรียน/มหาวิทยาลัย/หน่วยงาน

อำเภอเพ็ญ จ.อุดรธานี

รางวัลเชิดชูเกียรติที่เคยได้รับ

1. รางวัลชนะเลิศประกวดหมอลำงานทุ่งศรีเมือง พ.ศ.2553        

2. รางวัล ขันที่ระลึก จากเจ้าคณะจังหวัดร้อยเอ็ด งานบูรพาจารย์   

3. รางวัลชนะเลิศ การประกวดหมอลำกลอนย้อนยุค งานมหกรรมผ้าทอมืออนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง จังหวัดอุดรธานี ประจำปี 2560 ประเภทอายุ 25-60 ปี (ชาย)    

ความสามารถด้านอื่นนอกจาก การลำ การฟ้อน

ประพันธ์กลอนลำ                                                           

ปัจจุบันประกอบอาชีพ (นอกจากอาชีพหมอลำ)

ธุรกิจทอผ้า                                                   

ฝากถึงเยาวชนที่อยากเรียนหมอลำ หรือให้ช่วยกันอนุรักษ์ศิลปะการแสดงหมอลำ

สนับสนุนให้เยาวชนเรียนการร้องการรำไว้เป็นอาชีพเลี้ยงตัว สร้างชื่อเสียง และเพื่อสืบสานวัฒนธรรมบ้านเกิด ดีกว่าปล่อยเวลาให้เสียไปโดยเปล่าประโยชน์                             

📸 อัลบั้มภาพศิลปิน